“Zo blijven buurten gelukkig”
Via een reeks artikelen blikken we terug op onze kennissessies tijdens WOCODA ’26 met als centraal thema ‘Buurtgeluk in 2040’. In dit artikel aandacht voor het panelgesprek onder leiding van Marja Appelman (Platform 31)
De paneldiscussie over gelukkige buurten in 2040 draaide om één centrale vraag: hoe verbinden we wonen, welzijn en zorg, om buurten leefbaar te houden? Die vraag legde gespreksleider Marja Appelman (Platform31) neer bij vijf sprekers vanuit verschillende functies en achtergronden.
Het thema kreeg extra urgentie door de grote bouwopgaven in steden. Wethouder Wonen Mieke Verhees schetst de realiteit in Eindhoven: “We moeten 40.000 woningen toevoegen binnen de bestaande stad. Dat betekent reuring in wijken, maar het is ook een kans om waarde toe te voegen op sociale aspecten en leefbaarheid.” Volgens Mieke vraagt dat wel om duidelijke kaders: “Een gemeente is de regisseur in het bij elkaar brengen van alle belangen.”
Samen regie pakken
Chris Schaapman (directeur Nationaal Programma Den Haag Zuidwest) nuanceert: “Gemeenteregie is niet de volledige oplossing. We moeten met elkaar de regie pakken.” Zeker in gebieden met achterstanden is volgens hem gelijkwaardig partnerschap cruciaal. Hij gaf een voorbeeld waarin bewoners andere prioriteiten stelden dan professionals: “We gingen isoleren, maar bewoners zeiden: pak liever de binnentuin aan. Dat geeft aan dat de regie verspreid moet worden.”
Warme voeten
Sander Heinsman (voorzitter Raad van Bestuur woningcorporatie Portaal) ziet ook hoe groot het verschil kan zijn tussen systeemlogica en bewonerslogica. “We dachten dat bewoners dolblij zouden zijn met onze investering van 150.000 euro per woning. Maar dat waren ze niet,” vertelt hij. De technische ingreep bleek namelijk niet aan te sluiten bij wat bewoners op dat moment het meest bezighield. “Zij zeggen niet: we willen zonnepanelen. Ze zeggen: ik wil warme voeten en geen tocht.”
Eerst luisteren, dan doen
Het voorbeeld onderstreept volgens Sander waarom wonen, welzijn en zorg niet los van elkaar kunnen worden benaderd. Wie begint bij techniek, mist vaak de sociale en dagelijkse realiteit van bewoners. Sander ziet luisteren naar wat bewoners nodig hebben als voorwaarde voor buurten die daadwerkelijk gezonder en gelukkiger willen worden. Pas daarna ga je sturen op oplossingen.
Iedereen moet meedoen
Gedeelde regie en samenwerking is ook een cruciaal thema voor Carla Delgado Swiatkowski, projectleider Inclusie bij LSA bewoners. Zij stelt dat bewoners mede moeten kunnen bepalen wat er met hun woning gebeurt. “Het gaat niet alleen om inspraak, maar om echte zeggenschap. Het is iemands huis. Dan moet je ook samen kunnen beslissen over wat er gebeurt. Niet pas aan het einde, maar vanaf het begin.”
Ruimte is cruciaal
Die oproep krijgt verdieping van Conny Heemskerk, verbinder Wonen, Zorg en Welzijn bij Woningstichting Rochdale Amsterdam. Conny benadrukt dat het loslaten van controle geen luxe is, maar noodzaak: “Bewoners ruimte geven is niet vrijblijvend. Er zit een zware urgentie achter. De samenleving verandert razendsnel, het aantal ouderen groeit en de zorg kan het niet alleen aan. We móéten toe naar een andere manier van samenleven.”
Samengevat
Aan het einde van het gesprek wordt duidelijk waar de panelleden elkaar vinden: sociale netwerken zijn de sleutel tot leefbare buurten, en die ontstaan alleen als professionals oprecht luisteren naar bewoners en regie willen delen. Zoals iemand uit het publiek het samenvat, en door Appelman werd omarmd: “De gemeenschapskracht is er al. Met zijn allen moeten we leren die te versterken en te borgen.”
