WOCODA'26 - Jan Latten

“De bouwer als vriend in een verweesde samenleving”

Via een reeks artikelen blikken we terug op onze kennissessies tijdens WOCODA ’26 met als centraal thema ‘Buurtgeluk in 2040’. In dit artikel is het woord aan Jan Latten.

De huurder van morgen wil niet alleen een woning, maar ook bescherming. “We wonen vaker solo,” zegt demograaf Jan Latten. “Vanzelfsprekende verbindingen zoals partners, familie en vaste verbanden vallen weg en we raken verweesd.” Volgens hem ligt er daarom een opdracht voor corporaties en bouwers: “Een bouwer met lef stelt zich op als vriend.”

Jan laat met beelden, cijfers en grafieken zien dat ‘alleen wonen’ geen uitzondering meer is, maar een sterke trend. Hij noemt drie oorzaken: “We hebben jonge twintigers die bewust single blijven, een groep exen door verbroken relaties, en alleenstaande ouderen. Drie groepen die ervoor zorgen dat het aantal alleenwonenden toeneemt. En dan tellen we de ‘single met kind’ vaak niet eens mee.”

Samen-gevoel

Het effect voor de woningmarkt: van één woning voor één gezin bewegen we naar twee woningen voor twee halve gezinnen, co-ouders en alleenstaanden. “De sociale huursector is steeds meer de opvanglocatie voor partnerlozen”, aldus Jan. “Daar is de toekomst al begonnen.”

Een ‘samen-gevoel’ in wijken wordt daardoor steeds belangrijker. “Verweesde alleenwonenden zoeken community”, vertelt Jan. Cruciaal hierin: je kunt in een wijk niet zomaar iedereen bij elkaar plaatsen. Zaken als inkomen en leefstijl mogen bijvoorbeeld niet te sterk afwijken. Zijn de verschillen te groot? Dan daalt de kans op een (h)echte community.

Bouwer als vriend

Oplossingen hoeven niet groot te zijn. Sterker nog: vaak zijn ze klein en eenvoudig. Denk aan een deeltuin, groepsapp of een vriendenhof. Maar: ze werken niet vanzelf. “Veel woonvormen vragen om begeleiding”, vertelt Jan. “Die begeleiding kan komen van een gemeente of woningcorporatie. Maar ook bouw- en onderhoudsbedrijven hebben een rol.”

Zij kunnen volgens Jan namelijk andere keuzes maken in hun ontwerp, met oog voor leefstijl, rust en ontmoeting. “Bovendien komen bouw- en onderhoudsbedrijven achter de voordeur. Ze kennen de bewoners, hun leefwereld en kunnen een beschermende factor zijn in het dagelijks leven.” Geen probleemoplosser op afstand dus, maar een partner die voorwaarden schept voor ontmoeting, community en sociale veiligheid. Of, zoals Jan het samenvat: “Bouwers met lef stellen zich op als die vriend die helpt om samen oud te worden.”